China maakt doodvonnis Canadees ongedaan na bezoek Carney

Hooggerechtshof China vernietigt doodvonnis Canadees

In een belangrijke diplomatieke ontwikkeling heeft het Hooggerechtshof van China het doodvonnis van de Canadese burger Robert Schellenberg vernietigd. Schellenberg was in 2018 veroordeeld voor drugssmokkel. De beslissing komt enkele weken na het vierdaagse bezoek van de Canadese premier Mark Carney aan Beijing, dat bedoeld was om de gespannen bilaterale relaties tussen de twee landen te herstellen.

Een zaak verstrengeld met geopolitiek

Robert Schellenberg, een 38-jarige uit Abbotsford, British Columbia, werd in 2014 gearresteerd op verdenking van samenzwering om 222 kilogram methamfetamine van China naar Australië te smokkelen. Hij kreeg aanvankelijk in 2018 15 jaar gevangenisstraf, maar in een dramatische wending werd hij in januari 2019 opnieuw berecht en ter dood veroordeeld.

Deze herziening vond plaats slechts één maand nadat Canada Huawei-CFO Meng Wanzhou in Vancouver had gearresteerd op verzoek van Amerikaanse autoriteiten, wat een grote diplomatieke crisis tussen Ottawa en Beijing veroorzaakte. 'De timing van Schellenbergs doodvonnis werd algemeen gezien als politieke vergelding,' merkte een anonieme Canadese diplomatieke bron op.

Carney's diplomatieke missie werpt vruchten af

Premier Mark Carney's bezoek aan China in januari 2026 was de eerste Canadese premiersreis naar Beijing sinds 2017. Tijdens zijn ontmoetingen met president Xi Jinping en premier Li Qiang probeerde Carney de relaties te herstellen die sinds het Huawei-incident aanzienlijk waren verslechterd.

De diplomatieke doorbraak lijkt tastbare resultaten op te leveren. 'Deze beslissing weerspiegelt de verbeterende relatie tussen onze twee landen,' zei de Canadese minister van Buitenlandse Zaken Mélanie Joly in een verklaring. 'We blijven pleiten voor gratie voor alle Canadezen die in het buitenland met de doodstraf worden geconfronteerd.'

Handelsakkoorden en gerechtelijke beslissingen

Naast de Schellenberg-zaak leverde Carney's bezoek concrete handelsovereenkomsten op. China stemde ermee in om de tarieven op Canadese koolzaad van ongeveer 85% te verlagen naar 15% tegen maart 2026, terwijl Canada tot 49.000 Chinese elektrische auto's tegen normale tarieven zal toelaten in plaats van de strafheffingen van 100%.

Deze economische concessies lijken deel uit te maken van een breder diplomatiek pakket. 'Het vernietigen van Schellenbergs doodvonnis toont aan hoe China zijn rechtssysteem kan inzetten voor buitenlandbeleidsdoelen,' observeerde dr. Sarah Park, een China-Canada relatiespecialist aan de Universiteit van Toronto.

Wat volgt voor Schellenberg

De beslissing van het Hooggerechtshof betekent dat Schellenberg een nieuw proces krijgt voor het Hooggerechtshof van Liaoning. Er is nog geen datum vastgesteld voor de procedure en het is onduidelijk of het proces openbaar zal zijn of zal resulteren in een herzien vonnis zonder hoorzitting.

Schellenberg heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn en beweerde dat hij slechts een toerist was die verstrikt raakte in een samenzwering van zijn vertaler. Zijn familie in Canada heeft voorzichtig opluchting uitgesproken over het nieuws. 'We zijn dankbaar voor deze ontwikkeling, maar maken ons nog steeds diep zorgen over Roberts situatie,' zei zijn zus tegen Canadese media.

Bredere implicaties voor Canada-China relaties

De omkering in de Schellenberg-zaak komt te midden van Canada's strategische verschuiving om zijn handelsrelaties te diversifiëren weg van overmatige afhankelijkheid van de Verenigde Staten. Met de gespannen relaties tussen de VS en Canada door de importtarieven van president Trump, zoekt Ottawa sterkere economische banden met Beijing.

Deskundigen waarschuwen echter dat de relatie complex blijft. 'Hoewel dit een positieve stap is, moet Canada economische kansen in balans brengen met zorgen over mensenrechten en nationale veiligheid,' merkte professor James Chen van McGill University's China Studies programma op.

De zaak benadrukt ook China's gebruik van 'gijzeldiplomatie', waarbij buitenlanders worden vastgehouden of vervolgd om druk uit te oefenen op hun thuislanden. Twee andere Canadezen, Michael Kovrig en Michael Spavor, werden in 2018 door China vastgehouden op beschuldiging van spionage kort na Meng's arrestatie, hoewel ze in 2021 werden vrijgelaten.

Bronnen

The New York Times: China maakt doodvonnis ongedaan in diplomatiek gebaar

CBC News: Hooggerechtshof China vernietigt Schellenberg doodvonnis

BBC: Carney's cruciaal China-bezoek wil relaties resetten

SOAS China Institute: Canada's China-reset en handelsimplicaties