VS-operatie vangt Maduro, veroorzaakt internationale crisis
In een dramatische escalatie van spanningen tussen Washington en Caracas hebben Amerikaanse speciale eenheden de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores gevangengenomen tijdens een militaire operatie die wereldwijde veroordeling heeft uitgelokt en serieuze vragen oproept over internationaal recht. De operatie, die president Donald Trump op zijn Truth Social-platform een 'briljante operatie' noemde, betrof elitetroepen en luchtaanvallen op militaire installaties in Caracas en andere delen van Venezuela.
Operatiedetails en directe nasleep
De gevangenneming vond plaats tijdens wat Amerikaanse functionarissen beschreven als een 'grootschalige aanval' op Venezuela op 3 januari 2026. Volgens PBS NewsHour volgde dit op maanden van escalerende militaire acties die begonnen in januari 2025 toen Trump een uitvoerend bevel ondertekende dat criminele organisaties aanwees als buitenlandse terroristische organisaties. De VS hadden oorlogsschepen, F-35-gevechtsvliegtuigen ingezet en minstens 35 aanvallen uitgevoerd op vermeende drugs smokkelboten in Zuid-Amerikaanse wateren, waarbij meer dan 115 mensen omkwamen.
Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez, nu de hoogste politieke leider in het land, eiste via de staatstelevisie bewijs dat Maduro nog in leven is. 'We eisen onmiddellijk bewijs van president Maduro's toestand en locatie,' verklaarde Rodriguez, toevoegend dat 'deze imperialistische agressie niet onbeantwoord zal blijven.'
Internationale reacties en veroordelingen
De internationale gemeenschap reageerde geschokt en verdeeld. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de actie 'een flagrante daad van gewapende agressie' en verklaarde solidair te zijn met het Venezolaanse volk en de regering. Moskou stelde dat 'het recht van Venezuela om zijn eigen lot te bepalen gegarandeerd moet worden zonder enige destructieve, laat staan militaire, interventie van buitenaf.'
Cuba, de naaste bondgenoot van Venezuela, deed een 'dringend beroep op de internationale gemeenschap' om te reageren op wat het de 'criminele' Amerikaanse aanval op Caracas noemde. De Cubaanse regering veroordeelde de acties als 'stateterrorisme' en een 'brutale aanval op onze zone van vrede.'
Europese reacties waren gematigder maar uitten diepe bezorgdheid. EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte dat 'de principes van het internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties gerespecteerd moeten worden' terwijl ze opriep tot terughoudendheid. Ze merkte op dat de veiligheid van EU-burgers in Venezuela de hoogste prioriteit van Brussel was, maar herhaalde het EU-standpunt dat het Maduro niet erkent als legitieme president van Venezuela.
Juridische procedures en aanklachten
Maduro en zijn vrouw staan in New York terecht voor federale aanklachten waaronder narcoterrorisme-samenzwering, cocaïne-importsamenzwering en illegale wapentellingen. Volgens USA Today beweert de aanklacht dat Maduro decennialang hielp tonnen cocaïne naar de Verenigde Staten te verschepen, waarbij hij zijn overheidsfuncties gebruikte om drugshandel te vergemakkelijken.
VS-minister van Justitie Letitia James verklaarde dat 'Maduro en zijn vrouw binnenkort de volle woede van de Amerikaanse justitie zullen voelen, op Amerikaanse bodem en in een Amerikaanse rechtszaal.' Het echtpaar wordt naar verwachting op 5 januari 2026 in New York voorgeleid.
Regionale implicaties en veiligheidszorgen
Colombiaans president Gustavo Petro, wiens land een lange grens deelt met Venezuela, verklaarde zich te verzetten tegen 'alle eenzijdige militaire acties' tegen zijn buurland. Colombia heeft troepenversterkingen naar de Venezolaanse grens gestuurd als voorzorgsmaatregel.
Venezolaans minister van Defensie Vladimir Padrino zei in een videoboodschap dat zijn land zich zou verzetten tegen de Amerikanen, waarbij strijdkrachten en burgermilities de opdracht kregen zich te verdedigen tegen verdere aanvallen. 'We zijn bereid onze soevereiniteit tegen elke prijs te verdedigen,' verklaarde Padrino.
De crisis heeft bredere implicaties voor Latijns-Amerika, waar veel landen bezorgdheid hebben geuit over het precedent dat door de Amerikaanse actie wordt geschapen. Brazilië noemde het een 'ernstige aantasting' van de soevereiniteit, terwijl Argentinië 'diepe bezorgdheid' uitte over de schending van internationale normen.
Historische context en voortdurende crisis
De gevangenneming komt te midden van de voortdurende sociaaleconomische en politieke crisis in Venezuela die begon tijdens het presidentschap van Hugo Chávez en verergerde onder Maduro. Volgens Wikipedia wordt de crisis gekenmerkt door hyperinflatie, toenemende honger, ziekte, criminaliteit en sterftecijfers, wat heeft geleid tot massale emigratie. De VS en andere landen hebben sancties opgelegd aan Venezolaanse functionarissen voor mensenrechtenschendingen en corruptie.
VS-senator Mike Lee, een Republikeinse collega van Trump, suggereerde dat verdere militaire acties onwaarschijnlijk zijn nu Maduro in Amerikaanse hechtenis is. Hij gaf aan dat het doel van de operatie was Maduro voor een Amerikaanse rechter te brengen.
Terwijl de situatie zich verder ontwikkelt, wordt verwacht dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een spoedzitting zal houden op verzoek van Venezuela en andere Latijns-Amerikaanse landen. De internationale gemeenschap kijkt gespannen toe terwijl deze ongekende interventie fundamentele vragen oproept over soevereiniteit, internationaal recht en de toekomst van de Amerikaans-Latijns-Amerikaanse betrekkingen.