Wereldbank lanceert klimaatbestendigheidsfonds van $500 miljoen voor kleine staten

Nieuwe financiële reddingslijn voor klimaatkwetsbare landen

De Wereldbank heeft een Klimaatbestendigheidsfonds van $500 miljoen gelanceerd speciaal voor kleine eiland- en kuststaten die bedreigd worden door klimaatverandering. Dit initiatief, aangekondigd tijdens COP29 in Bakoe, richt zich op landen die onevenredig hard getroffen worden door zeespiegelstijging, extreem weer en andere klimaatgevolgen, terwijl ze nauwelijks bijdragen aan wereldwijde uitstoot.

Hoe het fonds werkt

De kern van het fonds is de uitgebreide Klimaatbestendige Schuldclausule (CRDC), die nu alle natuurrampen dekt, waaronder droogtes, overstromingen en pandemieën - een belangrijke uitbreiding ten opzichte van eerdere dekking alleen voor cyclonen en aardbevingen. In aanmerking komende landen kunnen nu twee jaar lang leningbetalingen opschorten tijdens klimaatnoodgevallen, waardoor middelen vrijkomen voor direct herstel.

"Door het bereik aanzienlijk te verbreden, garanderen we dat kwetsbare landen steun krijgen wanneer ze die het hardst nodig hebben", aldus Wereldbankpresident Ajay Banga. "Leiders zouden na een ramp niet moeten hoeven kiezen tussen schuldaflossing en wederopbouw."

Implementatie en eerste begunstigden

Veertien van de 45 in aanmerking komende landen hebben de CRDC-voorwaarden al opgenomen in hun leningsovereenkomsten. Saint Vincent en de Grenadines werd het eerste land dat de clausule activeerde na de verwoesting door orkaan Beryl in 2024. De regeling brengt geen kosten voor leners met zich mee, aangezien de kosten worden gedekt door concessionele middelen.

Het fonds financiert zowel fysieke infrastructuur (vloedkeringen, droogtebestendige landbouw) als beleidsinitiatieven (waarschuwingssystemen, klimaatbestendige stadsplanning). Prioriteit gaat naar projecten in:

• Pacifische en Caribische eilandstaten
• Laaggelegen kustgebieden
• Regio's met zeer klimaatgevoelige bevolkingsgroepen

Onderdeel van breder hulppakket

Dit initiatief sluit aan bij het Crisisparaatheidspakket van de Wereldbank, dat onder meer noodfinanciering en technische programma's omvat. Recente analyses tonen aan dat klimaatkwetsbare landen tot 20% van hun begroting besteden aan rampenherstel, ten koste van essentiële diensten zoals gezondheidszorg en onderwijs.

De lancering volgt op het uitgebreide Regionale Klimaatbestendigheidsprogramma voor Oostelijk/Zuidelijk Afrika, dat momenteel overstromingsbeschermingssystemen implementeerd in Comoren, Madagaskar en Mozambique.