De klimaattop van 2026 in Antalya, Turkije, is mislukt. Meer dan 190 landen konden geen definitieve tekst bereiken. Het is voor het eerst in jaren dat de jaarlijkse VN-klimaatconferentie eindigt zonder formeel akkoord.
Wat gebeurde er op de klimaattop in Turkije?
De tweeweekse bijeenkomst in Antalya liep vast op diepe verdeeldheid over het uitfaseren van olie, kolen en aardgas. EU-klimaatcommissaris Wopke Hoekstra noemde de top duidelijk mislukt en zei dat de voorgestelde tekst onvoldoende was. We gaan het niet verdoezelen en mooier maken dan het is, aldus Hoekstra. De Nederlandse klimaatminister Van Veldhoven noemde het ontbreken van een slotverklaring teleurstellend: Europa werkte tot het laatste moment constructief mee, maar er was te weinig balans en ambitie.
Het is voor het eerst in jaren dat de VN-klimaatgesprekken geen consensus opleveren. Eerdere mislukte toppen waren Kopenhagen in 2009 en Den Haag in 2000. De bijeenkomst in Den Haag werd later hervat als COP 6 bis. Hoe de huidige top formeel wordt afgesloten, is nog onduidelijk.
De mislukking toont hoe moeilijk internationale klimaatsamenwerking is geworden. Het VN-klimaatonderhandelingenproces draait op consensus onder bijna 200 landen, waardoor één bezwaar fataal kan zijn.
Waarom mislukte de klimaattop in Antalya?
Conflict over uitfaseren fossiele brandstoffen
Het centrale twistpunt was of de slottekst expliciet moest oproepen tot uitfasering van fossiele brandstoffen. De EU eiste dat; Saoedi-Arabië en Rusland verwierpen het. De Ierse klimaatminister Darragh O'Brien, die de EU hielp, zei: We zijn diep teleurgesteld, juist nu de wereld dringend actie nodig heeft. Saoedi-Arabië, India en enkele Afrikaanse landen wezen op de historische uitstoot van EU-landen.
Klimaatfinanciering en dataconflicten
Armere landen waren boos dat er te weinig geld kwam voor bescherming tegen overstromingen en extreem weer. Rusland presenteerde emissiecijfers met verouderde data, aldus hoogleraar Detlef van Vuuren van de Universiteit Utrecht en het PBL. Landen als Rusland en Saoedi-Arabië willen geen tekst over fossiele brandstoffen, maar gebruiken tegelijk verouderde informatie verkeerd, zei hij. Het EU-klimaatbeleid en de eis tot uitfasering botsten met de belangen van grote olie- en gasproducenten.
Wat werd er wel afgesproken op de klimaattop?
Ondanks de algehele mislukking bereikten landen op enkele punten overeenstemming. Meer dan zeventig landen beloofden een groter deel van hun energie uit elektriciteit te halen, belangrijk voor het Turkse voorzitterschap. Deze deelafspraken werden echter overschaduwd door het ontbreken van een alomvattend eindakkoord. Volgens Van Veldhoven moeten de voorbereidingen voor de volgende top snel beginnen: Klimaatverandering heeft geen pauzeknop.
Gevolgen en hoe nu verder
De ineenstorting van de top in Antalya kan het enige platform schaden waar bijna de hele wereld samen probeert op te treden tegen klimaatverandering. De klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden blijft onopgelost, net als de vraag hoe van fossiele brandstoffen af te stappen. Elk jaar in november komen alle landen bijeen om opwarming te beperken. Een volledig gebrek aan consensus ondermijnt het vertrouwen in het multilaterale proces.
FAQ: mislukking klimaattop Turkije
Waarom mislukte de klimaattop in Turkije?
Landen konden het niet eens worden over expliciete taal over het uitfaseren van fossiele brandstoffen. De EU eiste dat; Saoedi-Arabië, Rusland en anderen waren tegen.
Was dit de eerste mislukte klimaattop?
Nee. Eerder mislukten Kopenhagen (2009) en Den Haag (2000). Wel is het voor het eerst in jaren dat er geen eindakkoord kwam.
Wat betekent dit voor mondiale klimaatactie?
Het kan het multilaterale proces schaden en urgente actie vertragen. Het toont hoe moeilijk consensus is onder bijna 200 landen met tegenstrijdige belangen.
Bereikten landen nog wel iets?
Ja, meer dan zeventig landen beloofden het aandeel elektriciteit in hun energiemix te vergroten. Dat werd overschaduwd door het ontbreken van een eindtekst.
Wanneer is de volgende klimaattop?
Naar verwachting in november volgend jaar. Locatie en exacte datum zijn nog niet bevestigd.
Follow Discussion