Pijn voelt erger als je niet weet dat het eraan komt, blijkt uit onderzoek

Wanneer we per ongeluk iets bekends aanraken, zoals een warme pan, weet ons brein al wat we kunnen verwachten en hoe pijnlijk het zal zijn. Maar stel dat je geblinddoekt bent en niet weet dat je een warme pan aanraakt, dan zou de pijn veel intenser aanvoelen—zelfs als de pan niet heet genoeg is om schade aan te richten.

Pijn voelt namelijk intenser wanneer je niet weet wat je kunt verwachten. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Deense wetenschappers.

Neurowetenschappers van de Aarhus Universiteit in Denemarken lieten deelnemers verschillende temperaturen op hun huid voelen: soms koud, soms warm, en soms beide tegelijk. Dit creëerde een onschuldig maar pijnlijk effect, de zogeheten ‘thermal grill illusion’.

Deelnemers moesten vooraf voorspellen of ze kou of warmte zouden voelen. Wat bleek? Onzekerheid over wat ze zouden ervaren, zorgde ervoor dat ze de pijn als heviger ervoeren.

„Eerdere studies tonen aan dat onze verwachtingen bepalen hoe we pijn beleven”, zegt universitair hoofddocent Francesca Fardo. „Zelfs als er niets ernstigs aan de hand is, kan het niet weten wat je te wachten staat, ervoor zorgen dat je de pijn als sterker ervaart.”

Volgens Fardo reageren de hersenen bij onzekerheid door „het zekere voor het onzekere te nemen” en de pijnrespons extra te versterken, meer dan eigenlijk nodig is. Dit inzicht zou kunnen helpen bij de behandeling van patiënten die angstig zijn voor pijn.

„Deze bevindingen kunnen pijn-onderzoekers helpen beter te begrijpen hoe deze processen werken”, vertelt Fardo. „Daarnaast kunnen zorgverleners gerichtere strategieën ontwikkelen om pijn beter te managen, bijvoorbeeld door patiënten duidelijke informatie te geven en hun verwachtingen te managen.”

Fardo wil het onderzoek verder uitbreiden naar chronische pijn en de rol van angst en depressie hierin. Dat zou kunnen bijdragen aan betere behandelingen voor mensen met langdurige pijnklachten.