Slowakije dreigt Oekraïne stroomstop: Energiecrisis Uitgelegd

De Slowaakse premier Robert Fico heeft Oekraïne een ultimatum gesteld: hervat de Russische olie stromen via de Druzhba-pijplijn tegen maandag of sta de stopzetting van noodstroomleveranties te wachten. Deze escalerende crisis dreigt Oekraïne in diepere duisternis te storten deze winter, met bijna 20% van de elektriciteitsimporten uit Slowakije. Het geschil draait om de Druzhba-pijplijnaanval op 27 januari 2026.

Wat is de Druzhba-pijplijncrisis?

De Druzhba-pijplijn is een van 's werelds langste oliepijpleidingen, cruciaal voor Oost-Europa. Sinds een Russische aanval eind januari zijn de stromen naar Slowakije en Hongarije gestopt, de laatste EU-landen afhankelijk van Russische olie. Slowakije en Hongarije beschuldigen Oekraïne van vertraging, terwijl Oekraïne wijst op voortdurende reparaties.

Waarom deze dreiging belangrijk is voor Oekraïne

Energiecrisis in Oekraïne

Oekraïne kampt met zijn ergste energiecrisis sinds het begin van de oorlog, met Russische aanvallen op energie-infrastructuur. Temperaturen dalen tot -20°C, en miljoenen hebben dagelijks stroomuitval tot 17 uur. Het verlies van Slowaakse stroom zou verwoestend zijn: Slowakije levert 17-20% van Oekraïnes importen, Hongarije ongeveer 45%. Beide landen hebben al diesel-exporten stopgezet.

EU Financiële Blokkade

Hongarije heeft aangekondigd een €90 miljard EU-lening aan Oekraïne te blokkeren tot de olie stromen hervatten, wat de crisis verergert op een kritiek moment.

Het geopolitieke energiestandoff

Het geschil vertegenwoordigt een complex conflict tussen Rusland, Oekraïne en EU-landen. Slowakije en Hongarije hebben EU-uitzonderingen om Russische olie te importeren, wat afhankelijkheid creëert. Oekraïne stelt alternatieve routes voor, maar Slowakije en Hongarije eisen onmiddellijke hervatting.

Vergelijking: Energie-afhankelijkheden in de regio

Humanitaire impact en wintercrisis

De timing is desastreus voor Oekraïense burgers. De VN waarschuwt voor onevenredige effecten op kwetsbare groepen. Met beperkte brandstofreserves en beschadigde stroomopwekking dreigt een humanitaire catastrofe als de stroomleveranties worden stopgezet. De Oekraïense energie-infrastructuuraanvallen hebben geleid tot wat experts beschrijven als de ergste energiecrisis in Europa sinds WOII.

Wat gebeurt er nu?

De deadline van maandag zet onmiddellijke druk voor een oplossing. Mogelijke uitkomsten: diplomatieke doorbraak, escalatie met stroomstop en leningblokkade, technische oplossing via versnelde reparaties, of internationale interventie. Experts waarschuwen dat stroomstop Europese regels schendt, maar de solidariteit wordt op de proef gesteld.

Veelgestelde Vragen

Wat is de Druzhba-pijplijn?

De Druzhba-pijplijn is een van 's werelds langste oliepijpleidingen, cruciaal voor de levering van Russische olie aan Slowakije en Hongarije sinds 1964.

Waarom dreigt Slowakije met stroomstop voor Oekraïne?

Slowakije gebruikt stroomexport als hefboom om Oekraïne onder druk te zetten om de Russische olie stromen via de Druzhba-pijplijn te hervatten, die sinds 27 januari zijn gestopt.

Hoeveel elektriciteit importeert Oekraïne uit Slowakije?

Slowakije levert ongeveer 17-20% van Oekraïnes elektriciteitsimporten, een kritieke bron tijdens de energiecrisis.

Wat is de positie van Hongarije in deze crisis?

Hongarije dreigt een €90 miljard EU-lening te blokkeren tot de olie stromen hervatten en heeft al diesel-exporten stopgezet. Hongarije levert ongeveer 45% van de importen.

Wanneer is de deadline van Slowakije?

Premier Robert Fico heeft Oekraïne tot maandag 24 februari 2026 gegeven om de olie leveringen te hervatten of stroomexport stop te zetten.

Bronnen

Reuters: Slowakije dreigt stroom te stoppen voor Oekraïne
Politico: Fico dreigt met stroomstop Oekraïne
ABC News: Hongarije en Slowakije dreigen Oekraïne
Al Jazeera: Oekraïne energiecrisis