Afghaanse opiumproductie stijgt 330% ondanks verbod

De opiumproductie in Afghanistan is in 2026 met 330 procent gestegen. De papaverteelt bijna verviervoudigde tot meer dan 43.000 hectare, ondanks het narcoticaverbod dat de Taliban in 2022 instelden. Dat blijkt uit de Afghanistan Opium Survey 2026 van het UNODC, die op 29 oktober 2026 verscheen.

Wat is het opiumverbod van de Taliban?

In april 2022 vaardigde de hoogste leider van de Taliban een strikt verbod uit op teelt, verwerking en handel van opiumpapaver, dat hij in strijd achtte met de islamitische wet. De aanpak had aanvankelijk effect: de teelt daalde van meer dan 200.000 hectare vóór het verbod naar ongeveer 10.000 hectare in 2025. Volgens UNODC is de opleving van 2026 de eerste noemenswaardige stijging sinds het verbod, maar blijven de niveaus ver onder die van vóór 2022. De handhaving van het Afghaanse opiumverbod wordt bemoeilijkt door armoede en zwakke alternatieve inkomsten.

Hoeveel is de opiumproductie in 2026 gestegen?

De papaverteelt groeide met 330 procent jaar-op-jaar, van circa 10.000 hectare in 2025 naar ruim 43.000 hectare in 2026. De geschatte opiumproductie sprong met ongeveer 400 procent, van zo'n 300 ton naar net geen 1.500 ton. De teelt verspreidde zich over 16 van de 34 provincies, met driekwart in het noordoosten, vooral Badakhshan.

Boeren verbergen percelen in graanvelden of ommuurde compounds en spreiden de aanplant. Autoriteiten meldden ongeveer 22.000 hectare vernietigd te hebben, maar UNODC kon de cijfers van de Taliban niet verifiëren.

Opium versus tarwe: waarom papaver wint

• Opiumpapaver: ongeveer $10.000 per hectare
• Tarwe: iets meer dan $770 per hectare
• Prijs gedroogde opium: circa $500 per kilo in 2026, licht gedaald van $570 maar ver boven het niveau onder $100 van vóór het verbod

Dat prijsverschil verklaart waarom kwetsbare boeren terugkeren naar opium, ondanks zware straffen.

Waarom keren Afghaanse boeren terug naar papaver?

Armoede en een instortende economie zijn de belangrijkste drijfveren. Volgens UNODC en hulporganisaties blijven legale exportproducten zoals graan, katoen en watermeloen achter, terwijl illegale smokkelroutes grotendeels intact blijven. De economische crisis in Afghanistan en de papaverteelt tonen hoe wanhopige gezinnen een verboden gewas kiezen om te overleven.

Reactie van de Taliban en waarschuwing van UNODC

Het ministerie van Binnenlandse Zaken van de Taliban verwerpt de bevindingen. Het stelt dat de teelt in 2026 ongeveer twee keer lager lag — rond 24.000 hectare — en wijst op duizenden antidrugsoperaties. UNODC kon die cijfers niet verifiëren.

UNODC-directeur Monica Juma pleit voor een ontwikkelingsgerichte aanpak: Investeren in het levensonderhoud van boeren, infrastructuur en markttoegang is essentieel, naast robuuste handhaving tegen smokkelaars. Het agentschap schat dat circa $500 miljoen nodig is voor alternatieve inkomsten, maar slechts ongeveer 10 procent is gefinancierd.

Wat betekent dit voor de wereldwijde heroïnemarkt?

Afghanistan blijft een belangrijke bron van opiaten. Nu de Europese heroïnevoorraden al slinken, kan de opleving van 2026 de beschikbaarheid en prijzen in Europa beïnvloeden. De Europese heroïnevoorziening en Afghaanse opium blijven een zorg voor beleidsmakers.

FAQ

Is de opiumproductie in Afghanistan in 2026 gestegen?

Ja. De papaverteelt steeg met 330 procent naar ruim 43.000 hectare en de productie met ongeveer 400 procent naar net geen 1.500 ton, aldus UNODC.

Waarom steeg de productie ondanks het verbod?

Armoede, het wegvallen van legale landbouw en intacte smokkelroutes brachten boeren terug naar papaver, goed voor circa $10.000 per hectare tegen iets meer dan $770 voor tarwe.

Wat kost Afghaanse opium per kilo?

In 2026 bracht gedroogde opium ongeveer $500 per kilo op, licht minder dan $570 maar nog altijd ver boven het niveau onder $100 van vóór het verbod.

Is Afghanistan weer de grootste opiumproducent?

Niet per se. De teelt blijft onder het niveau van vóór het verbod en Myanmar werd tijdens het verbod de grootste producent. Toch is de opleving een grote omslag.

Wat raadt UNODC aan?

Ontwikkelingsgerichte steun voor boeren, investeringen in alternatieve inkomsten en blijvende handhaving tegen smokkelaars.