Paus sluit Heilige Deur, einde historisch Jubeljaar

Historische ceremonie markeert einde buitengewoon Heilig Jaar

In een plechtige ceremonie in de Sint-Pietersbasiliek op 6 januari 2026 sloot paus Leo XIV de Heilige Deur, waarmee officieel een einde kwam aan het Jubeljaar 2025 dat een recordaantal van 33,5 miljoen pelgrims naar Rome trok. Het moment was historisch omdat dit het eerste Heilige Jaar in 300 jaar was dat door de ene paus werd geopend en door een andere werd gesloten, na het overlijden van paus Franciscus in april 2025.

Recordaantallen pelgrims

Het Jubeljaar 2025, ook bekend als het Jubeljaar van Hoop, overtrof alle verwachtingen met pelgrims uit 185 landen wereldwijd. Volgens Vaticaanse statistieken kwam 62% van de bezoekers uit Europa, waarbij Italië met meer dan een derde van alle pelgrims aan kop ging, gevolgd door de Verenigde Staten, Spanje, Brazilië en Polen. 'We hadden aanvankelijk 31 miljoen pelgrims verwacht, maar het definitieve aantal bereikte 33,5 miljoen, wat de blijvende spirituele honger in onze wereld aantoont,' zei aartsbisschop Rino Fisichella, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Nieuwe Evangelisatie.

De infrastructuureisen waren enorm: het Romeinse transportsysteem registreerde 97 miljoen extra passagiersritten, Trenitalia reed 480 extra langeafstandstreinen en luchthaven Fiumicino verwerkte 8.000 dagelijkse aankomsten via een speciale 'Pelgrim Snelbaan'. Hotelbezetting bereikte 89% gedurende het jaar, waarbij het aanbod van kortetermijnverhuur met 15% toenam om de toestroom op te vangen.

Overgang tussen pausen

De Heilige Deur was geopend op kerstavond 2024 door paus Franciscus, die in een rolstoel de Sint-Pietersbasiliek betrad als eerste pelgrim. 'Dit was een diep ontroerend moment, want paus Franciscus wilde, ondanks zijn verslechterende gezondheid, persoonlijk deze spirituele reis voor miljoenen inluiden,' herinnerde Vaticaancorrespondent Andrea Vreede zich. De paus overleed op 21 april 2025 en werd opgevolgd door paus Leo XIV, geboren als Robert Francis Prevost, de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis.

Paus Leo XIV, een 69-jarige voormalige augustijner missionaris die jarenlang in Peru diende, bracht zijn unieke perspectief naar de sluitingsceremonie. Tijdens zijn homilie bij de Driekoningenmis sprak hij scherpe woorden over de hedendaagse samenleving: 'Laten we ons afvragen: heeft het Jubeljaar ons geleerd om te vluchten van dit soort efficiëntie die alles reduceert tot een product en mensen tot consumenten?' Hij riep christenen op na te denken over de bijbelse oproep om vrede na te streven en weerstand te bieden aan 'de vleierij en verleiding van de machtigen.'

Succes van de 'Jubelmethode'

Rome en Vaticaanstad stonden voor ongekende logistieke uitdagingen tijdens het jaar durende evenement, dat ongeveer 35 extra Jubileumaudiënties op het Sint-Pietersplein omvatte en jongerendagen in juli waar 1 miljoen jongeren op af kwamen. De succesvolle coördinatie tussen kerkelijke en burgerlijke autoriteiten wordt door de burgemeester van Rome de 'Jubelmethode' genoemd.

'Dit is allemaal het resultaat van een vruchtbare samenwerking, waarbij politieke geschillen volledig opzij werden gezet,' legden Vaticaanse functionarissen uit. De samenwerking omvatte 7.000 vrijwilligers, waaronder 5.000 algemene vrijwilligers en 2.000 van de Orde van Malta die eerste hulp verleenden.

Economische impact en erfenis

Het Jubeljaar genereerde aanzienlijke economische activiteit, met 3,7 miljard euro geïnvesteerd in 3.200 bouwprojecten in heel Rome. Deze omvatten infrastructuurverbeteringen, restauratie van monumenten zoals de Trevifontein en modernisering van het openbaar vervoer. Hoewel sommige inwoners frustratie uitten over bouwverstoringen en veranderingen op de woningmarkt, benadrukten stadsfunctionarissen de langetermijnvoordelen.

In de komende dagen wordt de Heilige Deur volledig dichtgemetseld aan de binnenkant, waar hij verzegeld blijft tot het volgende Buitengewone Heilig Jaar van de Verlossing in 2033, dat de 2000ste verjaardag van de kruisiging en opstanding van Christus zal herdenken. Voor nu kunnen de Romeinen genieten van hun gemoderniseerde stad en opgelucht ademhalen dat de pelgrimsmassa's zijn vertrokken.

'De tekenen van hoop die dit Jubeljaar heeft achtergelaten, zullen ons blijven inspireren,' concludeerde aartsbisschop Fisichella, terwijl hij vooruitkeek naar de toekomst van de Katholieke Kerk onder haar nieuwe leiderschap.