Buschauffeur doodt ultraorthodoxe tiener bij dienstplichtprotest Jeruzalem

Tragedie bij Jeruzalem-protest tegen militaire dienstplicht

Een buschauffeur reed dinsdagavond in op een menigte ultraorthodoxe Joodse demonstranten in Jeruzalem, waarbij een 18-jarige tiener om het leven kwam en drie anderen gewond raakten tijdens een massaal protest tegen de militaire dienstplicht. Het incident vond plaats terwijl ongeveer 15.000 Haredi-mannen bijeenkwamen om te protesteren tegen het einde van hun langdurige vrijstelling van verplichte militaire dienst in Israël.

Gewelddadig treffen tijdens groeiende spanningen

Volgens Israëlische politierapporten beweerde de buschauffeur dat hij werd aangevallen door demonstranten toen hij optrok om te vluchten. 'De chauffeur verklaarde dat hij werd belaagd door relschoppers en in de menigte reed terwijl hij probeerde te ontsnappen,' vertelde een politiewoordvoerder aan verslaggevers. Het slachtoffer, wiens identiteit niet officieel is vrijgegeven, werd ter plaatse doodverklaard nadat hij onder de bus was gekomen.

Het protest werd gedurende de avond steeds gewelddadiger, waarbij demonstrators belangrijke wegen blokkeerden, brand stichtten en stenen naar politie en journalisten gooiden. 'Meerdere journalisten werden aangevallen toen ze de demonstratie met hun mobiele telefoons probeerden te filmen,' meldde Haaretz. Een cameraploeg zou met stenen zijn bekogeld door demonstranten.

Historische context van dienstplichtcontroversie

De tragedie benadrukt diepgewortelde spanningen in de Israëlische samenleving over militaire dienstvrijstellingen voor ultraorthodoxe jesjivastudenten. Sinds de oprichting van Israël in 1948 zijn Haredi-mannen grotendeels vrijgesteld van verplichte militaire dienst om zich op Torastudie te concentreren, een beleid dat toenemende weerstand heeft opgeroepen onder seculiere Israëli's die wel moeten dienen.

Dit veranderde drastisch in 2024 toen het Israëlische Hooggerechtshof oordeelde dat de vrijstellingen discriminerend en ongrondwettelijk waren. 'Het hof bepaalde dat de uitzonderingspositie discriminerend was en wettelijk niet toelaatbaar,' volgens juridische experts. De uitspraak kwam op een kritiek moment toen het Israëlische leger tijdens het Gaza-conflict met ernstige personeelstekorten kampte.

Politieke implicaties voor Netanyahu-regering

De dienstplichtkwestie is een politiek mijnenveld geworden voor premier Benjamin Netanyahu, wiens Likud-partij voor zijn regeringscoalitie afhankelijk is van ultraorthodoxe politieke partijen. In juli 2025 dreigde de Verenigde Thora Jodendom-partij uit Netanyahus regering te stappen vanwege het dienstplichtgeschil, waardoor zijn parlementaire meerderheid tot een zeer kleine marge werd teruggebracht.

'Deze tragedie legt de zenuwen bloot in de Israëlische samenleving tussen religieuze en seculiere gemeenschappen,' zei politiek analist David Levy. 'Netanyahu balanceert tussen het behoud van zijn coalitie en het aanpakken van militaire behoeften tijdens voortdurende conflicten.'

Gemeenschapsreactie en onderzoek

Ultraorthodoxe leiders hebben het geweld veroordeeld maar blijven zich verzetten tegen militaire dienstplicht. 'We rouwen om het verlies van een jong leven, maar we kunnen onze religieuze principes niet opgeven,' zei rabbijn Moshe Friedman, een gemeenschapswoordvoerder. 'Torastudie heeft het Joodse volk generaties lang beschermd, en militaire dienst bedreigt onze levenswijze.'

De Israëlische politie heeft de buschauffeur aangehouden en een volledig onderzoek naar het incident ingesteld. Voorlopige bevindingen suggereren dat de aanrijding net buiten het hoofdprotestgebied plaatsvond, maar vragen blijven bestaan over of de chauffeur uit zelfverdediging handelde of met criminele nalatigheid.

Het incident heeft een hernieuwd debat ontketend over religieuze vrijstellingen in Israël, waarbij sommigen oproepen tot compromisoplossingen en anderen volledige integratie van ultraorthodoxe mannen in nationale dienst eisen. Terwijl Israël blijft worden geconfronteerd met veiligheidsuitdagingen, onderstreept deze tragische gebeurtenis de moeilijke balans tussen godsdienstvrijheid en nationale verantwoordelijkheid.