VS gebruikte gecamoufleerd burgervliegtuig bij dodelijke drugsbootaanval

Geheime vliegtuigoperatie roept vragen over oorlogsmisdaden op

Het Amerikaanse leger gebruikte een geheim vliegtuig dat was overgeschilderd om eruit te zien als een burgertoestel tijdens de omstreden aanval in september 2025 op een vermeende drugsboot bij Venezuela, blijkt uit een onderzoek van The New York Times. Het gecamoufleerde vliegtuig had geen zichtbare wapens of militaire markeringen, wat serieuze vragen oproept over mogelijke schendingen van het internationaal humanitair recht.

Elf doden bij eerste aanval

De aanval op 2 september kostte het leven aan alle elf opvarenden van de Venezolaanse speedboot, waarvan de Trump-administratie beweerde dat deze drugs en leden van de Tren de Aragua-bende vervoerde. De operatie werd nog controversiëler toen militaire eenheden opdracht kregen voor een tweede aanval op twee overlevenden die zich aan wrakstukken vastklampten, waarbij ook zij omkwamen.

'Dit lijkt een duidelijk geval van perfidie - je voordoen als burgers om vijanden te misleiden,' zei gepensioneerd generaal-majoor Steven J. Lepper, een expert in militair recht. 'Volgens de Geneefse Conventies kan dit een oorlogsmisdrijf vormen.'

Operation Southern Spear slachtoffers lopen op

De aanval maakte deel uit van Operation Southern Spear, een Amerikaanse militaire campagne die volgens Wikipedia-gegevens tot december 2025 minstens 115 mensen heeft gedood bij 35 aanvallen op vermeende drugssmokkelvaartuigen. Het Pentagon beweert dat alle aanvallen legaal zijn volgens Amerikaans en internationaal recht, maar mensenrechtenorganisaties en juridische experts waarschuwen voor buitengerechtelijke executies.

Nederland staakt samenwerking

De Nederlandse regering heeft de samenwerking met de VS bij anti-drugsoperaties in het Caribisch gebied teruggeschroefd en beperkt haar rol tot de Nederlandse territoriale wateren rond Aruba, Bonaire en Curaçao. Defensieminister Ruben Brekelmans kondigde aan dat Nederland niet langer deelneemt aan onafhankelijke Amerikaanse drugsoperaties in internationale wateren.

'De Amerikanen hebben een andere route gekozen door verdachten neer te schieten in plaats van aan te houden,' zei Brekelmans in een verklaring. 'Dat is echt aan hen om dat te doen, daar maken wij geen deel van uit.'

Internationale juridische zorgen

Juridische experts vragen zich af of de Amerikaanse aanvallen voldoen aan de 'gewapende aanval'-drempel die nodig is voor zelfverdediging onder het VN-Handvest. De aanvallen vonden plaats zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad en in internationale wateren, waar andere maritieme wetten van toepassing zijn.

Het Witte Huis houdt vol dat de aanvallen gerechtvaardigd zijn omdat de VS zich in een 'gewapend conflict' bevindt met niet-statelijke drugsgroepen. Critici beweren echter dat dit een gevaarlijke uitbreiding van militaire autoriteit vertegenwoordigt en een zorgwekkend precedent schept voor buitengerechtelijke executies buiten traditionele oorlogsgebieden.