Wereldgezondheidsorganisatie neemt historisch pandemieverdrag aan

Historisch akkoord bereikt

Na drie jaar intensieve onderhandelingen hebben lidstaten van de Wereldgezondheidsassemblee (WHA) het eerste wereldwijde pandemieverdrag aangenomen. De beslissing viel tijdens de 78e WHA-vergadering in Genève, met 124 landen voor en 11 onthoudingen. Het verdrag wil kritieke tekortkomingen tijdens de COVID-19-pandemie aanpakken door een kader te creëren voor eerlijke toegang tot vaccins en behandelingen tijdens mondiale gezondheidscrises.

Belangrijke verdragsbepalingen

De overeenkomst richt een Pathogeen Toegang- en Voordelen Delingssysteem (PABS) op dat landen verplicht uitbraakgegevens te delen in ruil voor gegarandeerde toegang tot tegenmaatregelen. Farmaceutische bedrijven moeten 20% van hun real-time productie van vaccins, therapeutica en diagnostiek reserveren voor distributie via de WHO naar kwetsbare landen. Het verdrag stelt expliciet: "Niets... mag worden uitgelegd als het verlenen van de WHO enige bevoegdheid om nationaal beleid te sturen" - een antwoord op soevereiniteitsbezwaren tijdens de onderhandelingen.

Implementatietijdpad

Een intergouvernementele werkgroep zal de PABS-bijlage tegen 2026 finaliseren voordat het verdrag in werking treedt na 60 ratificaties. De overeenkomst complementeert de Internationale Gezondheidsregeling, waarbij WHO-directeur-generaal Dr. Tedros het "een overwinning voor de volksgezondheid en multilaterale actie" noemde. Opvallende onthoudingen waren onder meer Italië, Polen en Rusland, terwijl de VS niet deelnam vanwege lopende terugtrekkingsprocedures.