Dodelijke brand verwoest nieuwjaarsviering in Zwitsers skioord
Een verwoestende brand waarbij ongeveer 40 mensen omkwamen en 115 gewond raakten in een populaire bar in een Zwitsers skioord lijkt te zijn veroorzaakt door 'ijsfonteinen' - sterretjes aan champagneflessen - volgens nieuw bewijs en ooggetuigenverslagen. De brand brak uit rond 01:30 uur op 1 januari 2026 in Le Constellation bar in Crans-Montana, een bekend Alpenresort in het kanton Wallis, Zwitserland.
Hoe de brand ontstond
De Franse televisiezender BFMTV publiceerde twee foto's waarop mensen te zien zijn die champagneflessen met brandende fonteinen omhoog houden, waarbij op één afbeelding duidelijk te zien is dat het plafond vlam vat. Het vuur verspreidde zich met angstaanjagende snelheid, wat suggereert dat er zeer brandbare materialen in het plafond aanwezig waren. 'De beginnende brand veranderde vrijwel onmiddellijk in een vuurzee,' volgens lokale berichten.
Enkele uitgang bleek dodelijk
De kelderlocatie had slechts één trap naar de begane grond, wat een fatale knelpunt creëerde toen ongeveer 300 feestgangers tegelijkertijd probeerden te ontsnappen. Stefan, een Nederlandse bewoner van Crans-Montana die een vaste klant was van de bar, bevestigde het gevaarlijke ontwerp: 'Als je driehonderd man via een trap moet evacueren is dat heel moeilijk. Je weet niet hoe het is gebeurd, hoe de mensen hebben gereageerd. Er was natuurlijk paniek.'
Edmond Cocquyt uit Gent, België, die tegenover het café verbleef, beschreef de gruwelijke scène: 'Ik zag de lijken op straat liggen. Dat was voor mijn deur en daar zag ik de witte lakens van de dode mensen en de aluminiumdekens van mensen die brandwonden hadden. Er was totale chaos.' Hij voegde toe: 'Wat het ergste was, was het schreeuwen. Het schreeuwen van jonge meisjes van de pijn op het moment dat ze op brancards werden geheven. Dat schreeuwen ging door merg en been. En het duurde maar en duurde maar, uren aan een stuk.'
Medische crisis en internationale respons
De omvang van de verwondingen heeft de lokale medische voorzieningen overweldigd. In het universiteitsziekenhuis van Lausanne hebben 13 slachtoffers brandwonden op meer dan 60% van hun lichaamsoppervlak. De drie Nederlandse brandwondencentra - in Beverwijk, Rotterdam en Groningen - hebben aangeboden zes patiënten uit Zwitserland op te nemen. 'Omdat er zo veel slachtoffers zijn, is het al vrij snel zo dat de capaciteit voor medische zorg wordt overspoeld,' zei Eelke Bosma van het Brandwondencentrum Groningen. 'Dus hebben we gisteren geïnventariseerd hoe veel patiënten we kunnen overnemen zonder de acute capaciteit voor de Nederlandse zorg in gevaar te brengen.'
De Franse president Emmanuel Macron kondigde aan dat Franse ziekenhuizen gewonde slachtoffers zullen opnemen, met minstens zes Franse gewonden en acht nog vermisten. Identificatie van slachtoffers blijkt moeilijk omdat velen volledig zijn verbrand, wat DNA- en gebitsonderzoek vereist.
Veiligheidsvragen en onderzoek
De tragedie heeft serieuze vragen opgeroepen over brandveiligheidsvoorschriften in Zwitserse uitgaansgelegenheden. Cocquyt merkte het schijnbare regelgevingsfalen op: 'Zwitserland stelt hoge eisen aan alles. Dat ze zoiets hebben toegelaten is vrij bizar. In België moet een keldercafé altijd uit twee uitgangen hebben. Waarschijnlijk is dat in Zwitserland ook zo maar is er iets misgegaan.'
Onderzoekers onderzoeken of de bar voldeed aan brandveiligheidsvoorschriften met betrekking tot plafondmaterialen, binnenisolatie en nooduitgangen. De praktijk van het serveren van champagne met vuurwerk lijkt relatief gebruikelijk in dure Zwitserse gelegenheden. 'Zwitserland is ongelofelijk duur. Dus als je dan champagne koopt per fles à 200-300 euro, dan krijg je daar wat vuurwerk bij,' legde Cocquyt uit. 'En schijnbaar heeft dat de brand veroorzaakt.'
Historische context en gemeenschapsimpact
Crans-Montana is een prestigieus skioord dat in 2017 werd gevormd door fusie van verschillende gemeenten, bekend om het organiseren van Wereldbeker skiwedstrijden en het Omega European Masters golftoernooi. De brand vertegenwoordigt een van de ergste vredestijdrampen in de recente geschiedenis van Zwitserland.
De tragedie trekt parallellen met andere nachtclubbranden wereldwijd, waaronder de cafébrand in Volendam in 2001 waarbij 14 mensen omkwamen. Zwitserse autoriteiten hebben vijf dagen van nationale rouw afgekondigd, met vlaggen halfstok in het hele land terwijl het onderzoek naar wat er precies misging bij Le Constellation voortduurt.