Etna-gidsen protesteren tegen nieuwe lavatoerisme regels

Vulkaangidsen Etna in staking tegen 'overdreven' veiligheidsmaatregelen

Vulkaangidsen bij de Etna op Sicilië, Europa's meest actieve vulkaan, zijn in een zeldzame staking gegaan uit protest tegen nieuwe veiligheidsbeperkingen die autoriteiten hebben opgelegd na recente uitbarstingen. Het conflict is ontstaan tussen lokale autoriteiten en professionele gidsen die jaarlijks duizenden toeristen begeleiden naar de spectaculaire lavastromen van de 3.403 meter hoge stratovulkaan.

Nieuwe beperkingen veroorzaken controverse

De nieuwe regels, ingevoerd nadat de Etna op kerstavond 2025 begon uit te barsten, omvatten verschillende controversiële maatregelen: excursies zijn nu alleen toegestaan tot zonsondergang, toeristen moeten minimaal 200 meter afstand houden van lavastromen, groepsgroottes zijn beperkt tot 10 personen, en dronesurveillance houdt uitsluitingszones in de gaten. Deze regels betekenen een aanzienlijke aanscherping ten opzichte van eerdere richtlijnen die onder begeleiding van gidsen dichterbij toegang mogelijk maakten.

'Deze maatregelen zijn volledig overdreven en negeren onze professionele expertise,' zegt Marco Rossi, een ervaren Etna-gids met 15 jaar ervaring. 'De lavastromen bewegen langzaam genoeg voor veilige observatie wanneer ze goed worden beheerd. We doen dit al decennia veilig.'

Economische impact op toerismesector

De beperkingen hebben volgens brancherapporten geleid tot een dramatische omzetdaling van 50% voor onafhankelijke gidsbedrijven. Nachttochten, die bijzonder winstgevend waren vanwege de spectaculaire visuele effecten van gloeiende lava na donker, zijn volledig geschrapt. De verplichte bufferzone van 200 meter voorkomt ook dat toeristen de close-upfoto's en video's kunnen maken die Etna-excursies beroemd hebben gemaakt op sociale media.

De Etna, aangewezen als UNESCO Werelderfgoed in 2013, trekt avonturiers van over de hele wereld. De vulkaantoerisme-industrie ondersteunt honderden lokale banen op Sicilië, waar werkloosheid een hardnekkige uitdaging blijft. 'Dit gaat niet alleen over veiligheid—het gaat over ons levensonderhoud,' legt gidsenverenigingsvoorzitter Lucia Bianchi uit. 'We willen samenwerken met autoriteiten, niet tegen ze, maar deze regels maken ons beroep onhoudbaar.'

Wetenschappelijk perspectief op veiligheid

Vulkanologen van het Italiaanse Nationaal Instituut voor Geofysica en Vulkanologie (INGV) bevestigen dat hoewel de uitbarsting voortduurt, de huidige lavastromen geen directe bedreiging vormen voor woongebieden. De lava heeft ongeveer 1.360 meter boven zeeniveau bereikt voordat deze afkoelde, ver onder bewoonde zones. Autoriteiten benadrukken echter dat onvoorspelbare vulkanische activiteit voorzorgsmaatregelen rechtvaardigt.

'Elke uitbarsting is anders, en veiligheid moet voorop staan,' verklaart Giovanni Marino, directeur van de civiele bescherming in Catania. 'We hebben eerder toeristen gevaarlijke selfies zien maken aan lavaranden. Onze verantwoordelijkheid is om tragedies te voorkomen voordat ze gebeuren.'

Het huidige conflict weerspiegelt soortgelijke spanningen uit de zomer van 2025, toen autoriteiten naderingen binnen 50 meter van lava verboden nadat toeristen waren gefotografeerd terwijl ze selfies namen aan de rand van stromende lavarivieren. Dat incident leidde ertoe dat de burgemeester van Biancavilla verklaarde: 'Veiligheid gaat voor,' waarmee het precedent voor strengere regulering werd gevestigd.

Op zoek naar compromis

Nu de staking zijn tweede week ingaat, verkennen beide partijen mogelijke compromissen. Gidsen hebben een trapsgewijs systeem voorgesteld waarbij gecertificeerde professionals met geavanceerde training kleinere groepen onder specifieke voorwaarden dichter bij lava zouden kunnen leiden. Ze stellen ook voor om zonsondergangstochten met verbeterde veiligheidsprotocollen opnieuw in te voeren in plaats van een volledig verbod.

De regionale toerismeraad erkent de economische impact maar benadrukt het belang van evenwicht tussen bezoekersveiligheid en sectorduurzaamheid. 'De Etna is een van Sicilië's kroonjuwelen voor toerisme,' zegt toerismecommissaris Maria Conti. 'We hebben oplossingen nodig die zowel bezoekers beschermen als de professionals die deze ervaringen mogelijk maken.'

Met de uitbarstingen van de Etna die voortduren maar stabiliseren, zal de oplossing van dit conflict belangrijke precedenten scheppen voor vulkaantoerisme wereldwijd. Zoals een teleurgestelde toerist opmerkte nadat haar excursie was geannuleerd: 'We kwamen helemaal uit Japan om dit natuurwonder te zien. Er moet een manier zijn om het veilig te ervaren.'